به گزارش تحریریه، رسانه خصوصی توتیاو (头条)، متعلق به شرکت فناوری بایت‌دنس چین، تحولات نظامی و دیپلماتیک اخیر ایران را بررسی کرد.

ایران اکنون رسما تأیید کرده است که جنگنده‌های سوخو‒۳۵ روسی را خریداری کرده و پس از پایان درگیری‌های مربوطه، این جنگنده‌ها را تحویل خواهد گرفت. هم‌زمان، فعالیت‌های نظامی آمریکا در خاورمیانه افزایش یافته و چندین فروند هواپیمای نظامی آمریکایی وارد اسرائیل شده‌اند. در همین حال، خبرهایی درباره مذاکرات میان ایران و آمریکا نیز منتشر شده است.

با بررسی محیط امنیتی پیرامون ایران و روند کلی تقویت توان دفاعی این کشور، می‌توان به نکته‌ای روشن رسید: مواضع قاطعانه ایران از خلأ و بدون پشتوانه شکل نگرفته‌اند، بلکه بر پایه سال‌ها توسعه نظامی داخلی و حمایت‌های خارجی استوارند.

ایران برای مدت طولانی با تحریم‌های خارجی و فشارهای نظامی مواجه بوده است. به همین دلیل، راهبرد دفاعی این کشور برای حفظ و تقویت توان خود، به واردات تجهیزات پیشرفته، توسعه صنایع نظامی داخلی و تحکیم روابط با شرکای خارجی متکی بوده است. خرید جنگنده‌های سوخو‒۳۵ نیز دقیقا در چارچوب همین رویکرد قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد که ایران در روند مقابله با فشارهای خارجی، به‌طور مستمر در حال تقویت پایه‌های قدرت نظامی خود است.

نیروی هوایی ایران طی سال‌های گذشته عمدتا از جنگنده‌های قدیمی تشکیل شده است؛ هواپیماهایی که برخی از آنها مدت زیادی در خدمت بوده‌اند و عملکردشان دیگر با نیازهای جنگ هوایی مدرن همخوانی ندارد. ایران مدت‌هاست به دنبال خرید جنگنده‌های پیشرفته برای ارتقای توان خود در زمینه برتری هوایی و اجرای عملیات تهاجمی است.

ورود جنگنده‌های روسی سوخو‒۳۵ می‌تواند خلأ موجود در روند نوسازی تجهیزات نیروی هوایی ایران را تا حدی جبران کند و ابزارهای تازه‌ای برای مقابله با فشارهای نظامی خارجی در اختیار تهران بگذارد. این اقدام صرفا یک خرید تسلیحاتی مقطعی نیست، بلکه گامی مهم در مسیر مدرن‌سازی نیروی هوایی ایران به شمار می‌رود؛ گامی که با ارتقای کلی توان دفاعی این کشور ارتباط مستقیم دارد.

⭕سوخو‒۳۵ برای ایران چه معنایی دارد؟

سوخو‒۳۵ یک جنگنده پیشرفته روسی است که از قدرت مانور بالا، توانمندی قابل‌توجه در کشف و رهگیری اهداف و قابلیت اجرای مأموریت‌های چندمنظوره برخوردار است. تجهیز ایران به این جنگنده‌ها می‌تواند سطح کلی نیروی هوایی کشور را به شکل محسوسی ارتقا دهد و توان تهران را برای رقابت بر سر برتری هوایی و انجام حملات دوربرد افزایش دهد.

ورود چنین جنگنده‌هایی به خدمت، ایران را در رویارویی‌های نظامی منطقه‌ای به پشتوانه‌ای قدرتمندتر مجهز می‌کند و در برابر فشارهای نظامی خارجی، یک برگ برنده مهم دیگر در اختیار آن قرار می‌دهد.

خرید جنگنده از سوی ایران همچنین نشانه‌ای روشن از تعمیق همکاری‌های نظامی تهران و مسکو است. روسیه و ایران در حوزه‌های مختلفی از جمله انرژی، مسائل نظامی و مناسبات ژئوپلیتیک با یکدیگر همکاری دارند و معامله سوخو‒۳۵ می‌تواند روابط نظامی دو کشور را بیش از پیش تحکیم کند.

ایران با دریافت جنگنده‌های پیشرفته، توان هوایی خود را ارتقا می‌دهد و روسیه نیز مسیر تازه‌ای برای گسترش بازار صادرات تسلیحاتی خود پیدا می‌کند. در این معامله، هر دو طرف به خواسته‌های خود می‌رسند و پایه‌های همکاری میان آنها استحکام بیشتری پیدا می‌کند.

این قرارداد همچنین نشان می‌دهد که روسیه و ایران در شرایطی که هر دو با فشارهای خارجی مواجه‌اند، در حال هماهنگ‌سازی مواضع و تقویت همکاری‌های خود هستند. به نظر می‌رسد روابط تهران و مسکو دیگر به همکاری‌های مقطعی محدود نیست و به‌تدریج به سمت مشارکتی عمیق‌تر و چندلایه‌تر حرکت می‌کند.

⭕نگاهی دوباره به روابط ایران و چین

چین و ایران برای مدت طولانی روابطی دوستانه و مبتنی بر همکاری داشته‌اند و در حوزه‌های اقتصادی، انرژی و مسائل منطقه‌ای، مواضع نزدیکی به یکدیگر دارند. ایران در شرایطی که با فشارهای خارجی مواجه است، به حمایت شرکای متنوع نیاز دارد و چین یکی از مهم‌ترین طرف‌های همکاری تهران به شمار می‌رود.

تجارت انرژی میان ایران و چین، همکاری در زمینه توسعه زیرساخت‌ها و هماهنگی دو کشور در مسائل منطقه‌ای، به روابط تهران و پکن اجازه داده است روندی باثبات داشته باشد. حفظ روابط خوب ایران با چین و روسیه، فضای انتخاب بیشتری در اختیار تهران قرار داده و توان آن را در حوزه‌های دیپلماتیک و امنیتی برای مقابله با فشارهای خارجی افزایش داده است.

خرید جنگنده‌های پیشرفته سوخو‒۳۵ از روسیه و حفظ روابط خوب با چین و روسیه، به تقویت پشتوانه خارجی ایران منجر شده است. همین مسئله باعث شده تهران با قاطعیت بیشتری در برابر فشارها ظاهر شود و فشار نظامی آمریکا در خاورمیانه نتواند به‌تنهایی ایران را وادار به عقب‌نشینی کند.

⭕قاطعیت ایران بر چه پایه‌هایی استوار است؟

مواضع جسورانه ایران بر مجموعه‌ای از عوامل مختلف بنا شده است.

در حوزه نظامی، ایران به‌طور مستمر به دنبال واردات تجهیزات پیشرفته و توسعه صنایع دفاعی داخلی بوده و توان خود را برای مقابله با تهدیدهای گوناگون افزایش داده است.

در حوزه دیپلماتیک، ایران با کشورهایی مانند چین و روسیه همکاری می‌کند و از حمایت شرکای متنوع برخوردار است. همین موضوع به تهران اجازه می‌دهد در رقابت‌ها و چانه‌زنی‌های دیپلماتیک، گزینه‌های بیشتری در اختیار داشته باشد.

در حوزه اقتصادی نیز ایران با تکیه بر منابع انرژی، توانسته است تا حدی فضای استقلال خود را حفظ کند و وابستگی بیش از اندازه به بازارهای خارجی را کاهش دهد. مجموعه این عوامل به ایران کمک کرده است در برابر فشارهای خارجی از توان واکنش قابل‌توجهی برخوردار باشد و در مذاکرات دیپلماتیک، با اعتمادبه‌نفس بیشتری بر مواضع خود پافشاری کند.

⭕فشار نظامی آمریکا و واکنش قاطع ایران

تحرکات نظامی آمریکا در خاورمیانه، در نقطه مقابل مواضع قاطعانه ایران قرار دارد. آمریکا با اعزام هواپیماهای نظامی بیشتر به اسرائیل، حضور نظامی خود را در منطقه تقویت کرده و قصد دارد از این طریق فشار بیشتری به ایران وارد کند.

با این حال، واکنش ایران در برابر فشارهای آمریکا نرم‌تر نشده و تهران همچنان مواضعی قاطعانه در پیش گرفته است. ایران بر این باور است که از منابع نظامی و دیپلماتیک کافی برای مقابله با فشارهای آمریکا برخوردار است و ضرورتی ندارد در مذاکرات دیپلماتیک به‌سادگی امتیاز بدهد.

رویکرد فشار حداکثری آمریکا، به جای تضعیف عزم ایران برای مقابله، حتی می‌تواند تصمیم تهران برای ادامه توسعه توان نظامی خود را تقویت کند. فشارهای فزاینده واشنگتن، ایران را بیش از پیش به این نتیجه رسانده است که باید ظرفیت‌های دفاعی و بازدارندگی خود را افزایش دهد.

⭕مذاکرات ایران و آمریکا در سایه رویارویی نظامی

پیشبرد مذاکرات میان ایران و آمریکا هم‌زمان با ادامه رویارویی نظامی دو کشور دنبال می‌شود. آمریکا از یک سو به فشار نظامی خود ادامه می‌دهد و از سوی دیگر تلاش می‌کند با ایران وارد تماس و مذاکره شود.

ایران نیز با تکیه بر مواضع قاطعانه و حمایت‌های خارجی خود، می‌کوشد در جریان مذاکرات شرایط مطلوب‌تری به دست آورد. هم‌زمانی مذاکره و فشار، پیچیدگی روابط ایران و آمریکا را نشان می‌دهد و بیانگر آن است که دو طرف، حتی در میانه تقابل، همچنان فضای گفت‌وگو را به‌طور کامل نبسته‌اند.

هر دو طرف در حال سنجیدن خطوط قرمز یکدیگر هستند و امکان دستیابی به تفاهم از مسیر مذاکره را ارزیابی می‌کنند. در چنین شرایطی، میدان نظامی و میز مذاکره از یکدیگر جدا نیستند؛ بلکه هر طرف تلاش می‌کند با تقویت موقعیت خود در میدان، اهرم‌های بیشتری برای چانه‌زنی در مذاکرات به دست آورد.

مواضع قاطعانه ایران بر پایه توسعه مستمر توان نظامی و همکاری‌های متنوع خارجی استوار است. خرید جنگنده‌های سوخو‒۳۵ و حفظ روابط خوب با چین، هر دو بخشی از همین ساختار پشتیبان به شمار می‌روند. آمریکا صرفا با تکیه بر فشار نظامی، به‌سختی می‌تواند انتخاب‌های راهبردی ایران را تغییر دهد.

خرید سوخو‒۳۵ از سوی ایران می‌تواند بر توازن نظامی منطقه نیز اثر بگذارد. افزایش توان نیروی هوایی ایران، معادله قدرت این کشور را در مقایسه با کشورهای همسایه و همچنین نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه تغییر خواهد داد. ارتقای تجهیزات نظامی ایران ممکن است پویایی‌های تازه‌ای در تقابل‌های نظامی منطقه ایجاد کند.

آمریکا ناچار خواهد بود بار دیگر ارزیابی کند که آیا برتری نظامی‌اش در برابر ایران همچنان قابل حفظ است یا نه. نوسازی تجهیزات نظامی ایران همچنین می‌تواند باعث شود کشورهای اطراف، برداشت و ارزیابی خود از وضعیت امنیتی منطقه را مورد بازنگری قرار دهند.

همکاری ایران با چین و روسیه، فضای مانور بیشتری برای مقابله با فشارهای خارجی در اختیار تهران قرار داده است. ایران می‌تواند در میان مناسبات آمریکا و روسیه و همچنین روابط آمریکا و چین، جایگاه خود را پیدا کند و با استفاده از روابط متنوع با شرکای مختلف، فشارهای خارجی را متوازن سازد.

این دیپلماسی چندلایه، استقلال راهبردی ایران را افزایش داده و به آن اجازه می‌دهد در برابر فشارهای یک‌جانبه خارجی، با آرامش و انعطاف بیشتری عمل کند. انتخاب‌های دیپلماتیک ایران دیگر به یک شریک واحد محدود نیست، بلکه بر پایه همکاری با مجموعه‌ای از طرف‌های مختلف شکل گرفته است.

⭕ضرورت بازنگری آمریکا در سیاست قبال ایران

آمریکا در برابر مواضع قاطعانه ایران، باید اثربخشی سیاست خود در قبال تهران را بار دیگر بررسی کند. تکیه صرف بر فشار نظامی نه‌تنها بعید است ایران را به تغییر مواضعش وادار کند، بلکه ممکن است رویکرد تقابلی تهران را نیز تشدید کند.

آمریکا باید ضمن حفظ ملاحظات امنیتی خود، مسیرهایی برای گفت‌وگو با ایران پیدا کند و به دنبال راه‌حل‌هایی باشد که با منافع هر دو طرف سازگار باشد. ادامه و تشدید تقابل میان ایران و آمریکا، بی‌ثباتی در منطقه را افزایش می‌دهد و با منافع بلندمدت هیچ‌یک از طرف‌ها سازگار نیست.

در شرایط کنونی، طرف‌های مرتبط با این بحران باید راه‌حل‌هایی عملی و قابل اجرا ارائه دهند. ایران نیز هم‌زمان با ادامه توسعه توان نظامی خود، باید از مسیرهای دیپلماتیک برای مدیریت خطر رویارویی با آمریکا استفاده کند و اجازه ندهد تقابل نظامی از کنترل خارج شود.

تهران می‌تواند با تکیه بر همکاری‌های خود با چین و روسیه، در مسائل منطقه‌ای نقشی سازنده ایفا کند و به کاهش تنش‌ها و جلوگیری از تشدید درگیری‌ها کمک برساند. قاطعیت ایران نباید به تقابلی بی‌حدومرز تبدیل شود؛ بلکه باید بر پایه رویکردی کنترل‌شده، حساب‌شده و پایدار بنا شود.

⭕اهمیت کاهش تنش

آمریکا باید میزان اثرگذاری واقعی فشارهای نظامی خود را ارزیابی کند و از وارد کردن فشار بیش از حد، که ممکن است به خارج شدن اوضاع منطقه از کنترل منجر شود، پرهیز کند. واشنگتن می‌تواند ضمن حفظ ملاحظات امنیتی خود، از مسیر مذاکرات دیپلماتیک با ایران به دنبال نقاط مشترک باشد و خطر تشدید تقابل را کاهش دهد.

آمریکا باید به این واقعیت پی ببرد که مواضع قاطعانه ایران از پشتوانه‌های واقعی برخوردار است و فشار یک‌جانبه به‌سادگی نمی‌تواند تهران را وادار به تغییر مسیر کند. گفت‌وگو و همکاری، در چنین شرایطی، مسیر مؤثرتری برای مدیریت اختلافات خواهد بود.

روسیه و چین نیز می‌توانند نقشی سازنده در کمک به ثبات خاورمیانه ایفا کنند. روابط خوب مسکو و پکن با ایران می‌تواند کانال‌های ارتباطی مناسبی برای گفت‌وگوهای منطقه‌ای فراهم کند و به طرف‌های مختلف در مدیریت اختلافات کمک برساند.

ثبات منطقه با منافع مشترک همه طرف‌ها سازگار است. قدرت‌های بزرگ و کشورهای اثرگذار می‌توانند برای حرکت دادن تحولات خاورمیانه به سمت کاهش تنش تلاش کنند و مانع از آن شوند که اختلافات موجود به درگیری‌های گسترده‌تر تبدیل شود.

جامعه بین‌المللی نیز باید روند تحولات خاورمیانه را با دقت دنبال کند و طرف‌های درگیر را به حل اختلافات از مسیر گفت‌وگو تشویق کند. ثبات خاورمیانه با امنیت جهانی انرژی و صلح منطقه‌ای ارتباط مستقیم دارد. از این رو، همه طرف‌ها باید برای جلوگیری از تشدید درگیری‌ها و فراهم کردن زمینه صلح در منطقه تلاش کنند.

پایان/

منبع: 【世说兴语：难怪伊朗越来越强硬，最大帮手现身，和中国关系不错，交先进战机】
https://m.toutiao.com/is/3326-5mEQMQ/